Haber Öğesi Sintigrafi
(Kategori: Medikal Tıp)
Gönderen Yasin Çağan
29 May 06 saat: 09:18

Nükleer Tıp Tetkikleri:       
l. Tetkik için gerekli radyoaktif maddenin verilmesi: Nükleer Tıp tetkikleri vücuttaki organların hem anatomisi hem de fonksiyonları hakkında bilgi verir. Tetkik için geldiğinizde size düşük dozda radyoaktif madde içeren kimyasal bir bileşik verilecektir. Bu en yaygın olarak kolunuzdaki bir toplardamar (ven) içine enjeksiyon yapılarak, bazıları kapsül şeklinde olup içirilerek yada solunum aracı sayesinde nefes alıp-verirken vücudunuza verilmektedir, incelenen vücut bölümü ve organ sistemine bağlı olarak kullanılan çok fazla sayıda farklı radyoaktif bileşik mevcuttur. Her bir test için özel bir bileşik ve verilme metodu kullanılır. Yan etkiler çok nadir olarak görülmektedir; Radyoaktif maddeden kaynaklanan herhangi bir şey hissetmeyeceksiniz.

2.Bekleme Süresi: Radyoaktif maddenin verilmesinden sonra sizden görüntü alınmadan önce bir  süre beklemeniz gerekebilir. Bu bekleme süresi yapılan tetkike bağlı olarak değişmektedir. Bazı çekimler hemen yapılırken, bazıları için birkaç saat hatta (özellikle radyoaktif iyot kullanıldığında) birkaç gün beklemeniz gerekebilir. Farklı bileşiklerin incelenen vücut sahasında birikmesi için farklı sürelere ihtiyaçları vardır. Bu nedenle bekleme periyodu önemlidir. Bazı testlerde farklı zaman aralıklarında birkaç görüntü alınması gerekebilir, size uygulanacak tetkik ve süresi hakkında tetkik öncesi bilgi verilecektir.
3. Görüntü alınması:
Görüntüleme esnasında, gama kamera denilen özel bir detektöre, incelenecek vücut bölgesi en yakın olacak şekilde pozisyon verilecektir. Eğitimli bir Nükleer Tıp teknisyeni ilgi sahasından birçok görüntü alacaktır. Bu görüntüler bilgisayarda görülebilir. Bunlar film üzerine ya da daha detaylı incelenmek ve analiz edilmek üzere bilgisayara kaydedilmektedir. Tetkik süresince normal olarak nefes alıp verebilirsiniz. Her bir görüntü veya tetkikin süresi yapılan teste bağlı olarak değişmektedir. Teknisyenimiz size bu konuda açıklama yapacaktır. Gama kamera radyasyon üretmez. Size daha önce verilmiş olan radyoaktif bileşikten kaynaklanan gama ışınlarını kaydeder. Kamera her hangi bir radyasyona maruz bırakmaksızın birçok görüntü elde edilmesini sağlar. Radyasyon sadece sizin vücudunuza verilmiş olan düşük doz radyoaktif bileşikten kaynaklanmaktadır.
4. Tetkikin Yorumlanması: Nükleer Tıp dalında ihtisas yapmış uzman bir doktor sizden alınan birçok görüntüyü değerlendirecektir. Sıklıkla, çekilen röntgen filmleri gibi diğer tetkik sonuçlarınızla birlikte görüntülerinizin yorumlanması tıbbi probleminizin bir bütün olarak anlaşılmasını sağlayabilir. Bu nedenle tetkike gelirken o güne kadar yaptırmış olduğunuz bütün test sonuçlarını yanınızda getirmeniz yararlı  olacaktır. Nükleer Tıp hekimi sizin görüntülerinizdeki bulguları bir rapor halinde bildirecektir.
Nükleer Tıp tetkiklerinin yararlarından bazıları nelerdir?
Bu tetkiklerden elde edilen bilgiler sayesinde doktorunuz tıbbi probleminizin tanısını vakit kaybetmeksizin koyabilir ve uygun tedaviye hemen başlayabilir. Nükleer Tıp Tetkikleri özellikle inceleme sahasının veya organın fizyolojisini (yani bir organ veya sistemin nasıl çalıştığını, fonksiyonlarını) gösterdikleri için değerlidir. Mevcut tanı testleri arasında en güvenliyöntemlerden biridir.  Bu tetkiklerin çoğu hastalığınızın çok erken evresinde (diğer tanı testleri normal iken) tıbbi probleminizi ortaya koyabilmektedir.
Nükleer Tıp uygulamalarının güvenilirliği ne kadardır?
Nükleer Tıp uygulamaları çok güvenilirdir. Hastaya çok düşük dozda 'eser' miktarda radyoaktif madde verilmekte olup radyasyonun etkisi çok azdır. Doktor sadece tanısal bilgi elde edilmesi için gerekli  olan miktarda radyoaktif madde kullanır. Erken ve doğru tanı sağlaması nedeniyle radyoaktif maddenin çok küçük orandaki riski önemsiz kalmaktadır. Kullanılan radyasyon diğer tıbbi testlerle karşılaştırıldığında Nükleer Tıp uygulamaları oldukça kabul görmektedir. Birçok Nükleer Tıp tetkikinde benzer Röntgen tetkikleri kadar ya da daha az miktarda radyasyon dozu kullanılmaktadır. Birçok radyoaktif bileşik vücuttan doğal yollarla hızla atılmaktadır . Bu genellikle birkaç saat ya da en fazla birkaç günde olmaktadır. Fazla miktarda içilen sıvılar radyoaktif maddenin vücuttan çok daha hızlı atılmasına yardım eder. Nükleer Tıp uygulamalarının yan etkileri çok nadirdir. Bu uygulamaların güvenirliği hakkında her hangi bir şüpheniz varsa bunu doktorunuz veya Nükleer Tıp laboratuarındaki görevlilerden birine sorunuz.
Hazırlık yapmak gerekli mi?
Bu tetkiklerin çoğunda hasta tarafından yapılması gereken özel bir hazırlık yoktur. Eğer her hangi bir şey gerekirse doktorunuz ya da randevu almaya geldiğinizde Nükleer Tıp personeli bunu size söyleyecektir. Kullandığınız ilaçların adlarını bilmeniz yada yanınızda listesini getirmeniz faydalı olur.
Test için randevu almadan önce doktoruma söylemem gereken bir şey var mı? 
Evet. Eğer hamile olduğunuzu düşünüyorsanız özellikle hamileliğin çok erken bir döneminde iseniz bunu doktorunuza söylemelisiniz. Çünkü doktorunuz hamile olduğunuzu bilmeyebilir. Ayrıca süt emziriyorsanız bunu doktorunuza söylemeniz gerekmektedir. 
 
Tetkikten sonra ne yapmalıyım?
Tetkik günlük aktivitelerinizi genellikle etkilemeyecektir. Bununla birlikte tetkikten önce kullandığınız bir ilaç varsa ve bunun dozu değiştirilmişse ya da size yapılacak tetkik nedeniyle geçici bir süre kesilmişse testten sonra ilacınıza başlayıp başlamayacağınızı veya ne zaman başlayacağınızı öğrenmelisiniz.  
Bazı hastalara niçin birçok farklı test gerekir?
Tanı genellikle bir tek Nükleer Tıp tetkiki ile yapılır. Bununla beraber, tıbbi probleminizi daha doğru ve tam olarak anlayabilmek için diğer tanı testleri ile birlikte Nükleer Tıp tetkiklerinin karşılaştırılması ya da teyidi gerekebilir. Sıklıkla farklı tanı testleri birbirlerinin tamamlayıcısı olup her biri farklı açıdan bilgi vermektedirler.                                          Örneğin; tiroid sintigrafisi soğuk nodülü gösterebilir. Soğuk nodül tiroid içinde bir sahada daha az oranda radyoaktif madde tutulması şeklinde görülür. Bir başka tanı testiyle ise bu soğuk nodülün kist mi, tümör mü olduğu gösterilebilir. Böylece ikinci testten elde edilen ek bilgilerle hastanın tedavisine başlanabilir.

Çocuklarda Nükleer Tıp tetkikleri yapılabilir mi?

Evet. Nükleer Tıp uygulamaları çocuklarda çok yaygın olarak yapılmaktadır. Bu tetkikler sıklıkla kemik ağrılarını, yaralanmaları,enfeksiyonları veya böbrek ve mesane fonksiyonlarını değerlendirmek için  kullanılır. Radyoaktif maddenin dozu çocuğun vücut ağırlığına göre uygulanmaktadır. Çocuğun uyutulması bazen yaşına ve yapılacak teste bağlı olarak gerekebilir. Erişkinlerde olduğu gibi testin yararları yan etki riskinden çok daha fazladır.  
KALP SİNTİGRAFİLERİ:
• 
Eforlu Miyokard Perfüzyon SPECT
•  Gated SPECT (MUGA)
•  Gated Perfüzyon SPECT
Bunlar Nükleer Tıp'ta, kalbin yapısı ve fonksiyonları hakkında bilgi veren sintigrafik tetkiklerdir. Kalp sintigrafilerinin hepsinde damar yolundan enjeksiyon  yapılmaktadır. Tetkikinizin türü doktorunuzun öğrenmek istediği bilgiye bağlı olarak tespit edilir. En yaygın olarak kullanılan kalp sintigrafilerinde kalp kası kanlanması, kalp kasının pompalama gücü, kalp krizi gibi yakın zamanda geçirilmiş bir olayda kalp kasının hasara uğrayıp uğramadığı tespit edilir.
Gated SPECT (MUGA)

Bu test, kalbin pompalama gücünün ne kadar olduğunu, kalp kaslarının hasara uğrayıp uğramadığını gösterir ve kasılması hakkında bilgi verir. Nükleer Tıp Uzmanı tarafından yorumlanmak üzere kalp çevresinden görüntüler alınır. Test egzersiz ile birlikte veya egzersiz olmaksızın yapılabilir. Egzersiz yapılıp yapılmamasına bağlı olarak 60-90 dakika sürebilir.
Eforlu Miyokard Perfüzyon SPECT (Talyum Testi):

Bu test; treadmill (koşu bandı) veya Dipridamol (farmakolojik stres) ile yapılır. Treadmill ile yapılan egzersizde hedef kalp hızına (yaşa bağlı olarak değişmektedir) ulaşıldığında, kalp kasları tarafından tutulma özelliğine sahip radyoaktif bileşik damar yolundan enjekte edilir. Testin egzersiz bölümü tamamlandıktan sonra, kalbin egzersiz süresince kan akımı dağılımını değerlendirmek üzere çok sayıda görüntü alınır. Bu görüntülerin çekimi yaklaşık 30 dakika sürer. Kalbin dinlenme durumundaki kan akımını değerlendirmek amacıyla birkaç saat sonra tekrar görüntüleme yapılır. Bu iki görüntülemenin sonuçları incelenir ve kan akımında her hangi bir farklılık olup olmadığı karşılaştırılır. Ayrıca Merkezimizde ekstra başka bir çalışmaya gerek olmadan kalp kası hareketleri de görüntülenebilmekte ve kalbin pompalama gücü (EF) ölçülebilmektedir. Genellikle hastaya stres testinden önce birkaç saat boyunca herhangi bir şey yememesi ve içmemesi söylenir. Doktorun bilgisi dahilinde, kullanılan herhangi bir ilacın kesilmesi ya da dozunun değiştirilmesi gerekebilir.
 Tiroid uptake testi  yaygın olarak yapılan tetkiklerden olup tiroid fonksiyonları ve tiroid bezinin yapısı hakkında bilgi verir. Hasta tetkike aç olarak gelmelidir. Düşük dozda radyoaktif iyod içirildikten sonra 2 saat boyunca herhangi bir şey yenmemelidir.  Uptake testi ile tiroid bezi tarafından tutulan radyoaktif iyodun oranı ölçülür.  Uptake ölçümü; radyoaktif iyot içirildikten sonra doktorun isteğine bağlı olarak 2 - 4 - 24. saatlerde  yapılan çekimlerin ardından bilgisayar vasıtası ile  yapılır. Her bir çekim yaklaşık 10 dakika sürer.
TİROİD SİNTİGRAFİSİ (Tc-99m):Tiroid sintigrafisi;  tiroid bezinin şeklini ve büyüklüğünü, nodul olup olmadığını tespit ederek bezin yapısı hakkında bilgi verir. Bu test damar içine radyoaktif madde (Tc-99m) verilerek yapılır. Enjeksiyondan yaklaşık 15-20 dakika sonra çekime başlanır. Test yaklaşık 30-45 dakika sürer.

AKCİĞER PERFÜZYON SİNTİGRAFİSİ

Akciğer sintigrafisi akciğerlerdeki kan akımını (perfüzyon)  göstermek için kullanılmaktadır. Test en sık olarak, akciğer damarlarında kan pıhtısı ile oluşan tıkanıklığın (pulmoner emboli) olup olmadığını araştırmada kullanılır. Akciğer perfüzyon sintigrafisinde,  akciğerlerde tutulma özelliğine sahip  radyoaktif bileşik damar yolundan enjekte edilir. Enjeksiyondan hemen sonra görüntüleme yapılır. Enjekte edilen radyoaktif bileşiğin her hangi bir yan etkisi yoktur. Akciğerlerden değişik açılardan  birçok görüntü alınır. Bu tetkikin sonuçları yakın zamanda çekilmiş akciğer röntgen filmiyle karşılaştırılır. Eğer akciğer röntgen filmi 24 saatten önce çekilmiş ise yeni bir film gerekli olacaktır.  
KEMİK SİNTİGRAFİSİ
Kemik sintigrafisi sıklıkla ortopedik yaralanmalar, kırıklar, tümörler veya açıklanamayan ağrıları değerlendirmede kullanılır. Görüntüler tüm vücuttan alınabilir. Buna rağmen bazen sadece belli bir bölge detaylı olarak incelenebilir. Kemik sintigrafisi, mümkün olan en fazla bilgiyi sağlamak amacıyla sıklıkla röntgen filmleri varsa CT veya MR görüntüleri ile karşılaştırılır. Nükleer Tıp metodlarıyla yapılan kemik taramasında tek bir enjeksiyonla vücudunuzdaki tüm kemikler değerlendirilir. Radyoaktif bileşik damar içine enjekte edildikten sonra kan yoluyla yumuşak dokuya geçer, zamanla iskelet sistemi tarafından tutulur. Bu testin yapılma nedenine bağlı olarak ağrının olduğu sahada kan akımı ve yumuşak doku safhasının değerlendirilmesi amacıyla enjeksiyon anı ve ilk 5 dakikalık görüntüler kaydedilir. Kemik sintigrafisi enjeksiyondan sonra birkaç saatte yapılır. Bu genellikle 2-3 saat bekleme periyodu gerektirir. Tarama metodu elde edilmek istenen bilgiye  bağlıdır. Tetkik öncesi bir hazırlığa gerek yoktur. Ancak enjeksiyon ile görüntülemenin yapılacağı zaman aralığında mümkün olduğunca fazla miktarda sıvı (her türlü içecek) içilmelidir. Bu radyoaktif bileşiğin yumuşak dokudan atılmasını, kemiklerin daha net olarak görüntülenmesini sağlar. Görüntülemeden hemen önce mesane boşaltılmalıdır.
BÖBREK SİNTİGRAFİSİ
·          Dinamik Böbrek Sintigrafisi
·         
Statik (DMSA) Böbrek

Sintigrafisi
Dinamik Böbrek Sintigrafisi: DTPA, MAG3 ya da EC kullanılarak yapılır. Bu tetkik ile böbreklerin kanlanması, süzme fonksiyonu ve birbirine oranla çalışma yüzdeleri (rölatif-split böbrek fonksiyonları) saptanır. Büyük çocuklar ve erişkinler tetkike gelmeden 2 saat önce başlayarak 1-1.5 litre su içmelidir. Aç olmaya gerek yoktur. Yeni doğan ve küçük çocuklarda tetkik öncesi ağızdan içebildiği kadar süt, mama ya da su verilmelidir. Ayrıca tetkik öncesi çocuğun kilosu ile orantılı olarak serum verilecektir. Mesanenin tam olarak boş olmasını sağlamak için sonda takılmalıdır. Tetkik bu ön hazırlıkların tamamlanmasından sonra başlayacak ve ortalama 40 dakika sürecektir. 

Statik Böbrek Sintigrafisi:
Sık idrar yolu enfeksiyonu, pyelonefrit, reflü (mesaneden böbreklere idrar kaçması) ya da böbrek yerleşim anormalliği olan hastalarda uygulanan bir yöntemdir. Bu tetkik ile böbreklerin işlev gören dokusunda kayıp olup olmadığı, böbreklerin birbirine oranla çalışma yüzdeleri (rölatif-split böbrek fonksiyonu) saptanır. Tetkik için ön hazırlığa gerek yoktur. Beslenme durumu tetkiki etkilemez. Damar yolundan ilacın verilmesinden yaklaşık 1-3 saat sonra görüntü alınır. Bekleme süresi içerisinde hasta içebildiği kadar su içmelidir ve mesane boşaltılmalıdır


Haberin kaynağı : Biyomedikal Mühendisliği ve Biyomedikal Cihaz Teknolojisi
( http://www.medikalteknoloji.com/news.php?extend.198 )


Tarama süresi :0.1100saniye,0.0154bu sorgu için.VT sorguları :19. Bellek Kullanımı :2,720kb