Pek çok kanserin radyoterapisinde kullanılan Cyberknife, tümörü cerrahi yöntem kadar kesin bir sınırla ortadan kaldırırken, ışınların normal dokulara zarar vermesini de önlüyor. Radyo-cerrahinin en gelişmiş yöntemi olarak nitelendiren Cyberknife teknolojisi sayesinde hastalar tedaviden hemen sonra günlük işlerine de dönebiliyor. Üstelik Cyberknife'ın yararları bunlarla sınırlı değil!



Cyberknife 2002 yılından bu yana başta ABD ve Japonya'da olmak üzere dünyanın en saygın Kanser Enstitüleri'nde binlerce hastada başarıyla uygulanıyor. Dünyanın en iyi Tıp merkezlerinden biri olarak bilinen Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesindeki Cyberknife Merkezi'ne ülkemizden de çok sayıda hasta başvurusu olduğu belirtiliyor. Dünyada sadece 70 merkezde bulunan Cyberknife, artık Türkiye'de Anadolu Sağlık Merkezi'nde de hizmete sunuldu. 2001 yılında tüm vücut kullanımı için FDA onayı alan Cberknife, her türlü kanserin radyoterapisinde kullanılan en son teknoloji ürünü. Tümör çevresindeki normal dokuların radyasyonla karşılaşmasını minumuma indiren, radyo-cerrahinin en gelişmiş yöntemini oluşturuyor. Cyberknife ağrısız ve herhangi bir operasyon gerektirmeyen bir tedavi yaklaşımı olarak nitelendiriliyor. Vücut içerisindeki tümör ya da hastalıklı alanlar duyarlı bir biçimde hedefleniyor ve yüksek radyasyon dozları verilerek öldürülüyor.

Hangi bölgelerde kullanılıyor?
Cyberknife beyin tümörlerinde etkili bir yötem olarak nitelendiriliyor. Ayrıca tedavi imkânı bulunmayan beyin sapı ve omurilik tümörlerinde, felçsiz iyileşme sağlayan tedavi yöntemini artık Cyberknife tedavisi oluşturuyor. Benzer şekilde Cyberknife, ameliyat şansını kaybetmiş hastaların tedavisine de olanak veriyor. Bilgisayarlı Tomografide görülen tümörün işaretlenmesinden sonra yaklaşık bir saat süren bir seansta, robot, tümörü bir cerrah titizliğiyle ışınlayarak yok ediyor. Başta beyin olmak üzere; beyin sapı, omurilik, gırtlak, akciğer, karaciğer, pankreas, böbrek, böbrek üstü bezi, prostat gibi kanserleri sık görülen organlara yan etkisiz ışın tedavisi verebilmesi, yaygın bir kullanım alanının olmasını sağlıyor. Bu üstün teknoloji sayesinde hastalar tedaviden hemen sonra normal günlük işlerini yapabiliyor, hatta araba kullanarak hastaneden ayrılabiliyor.

Hata payı minimuma iniyor!
Cyberknife her türlü kanserin radyoterapisinde kullanılıyor. Robot kolu üzerine yerleştirilen 6 Mega voltluk Linac ile çalışıyor. Cihazın her açıda dönebilen ve her pozisyonda durabilen robotik kolu yardımıyla odaklanmış ışınlar hastaya gönderiliyor. Böylece vücuttaki herhangi bir bölge, robotik kol sayesinde rahatlıkla ışınlanabiliyor. Bu özellik, tedavisi diğer radyoterapi cihazlarıyla mümkün olmayan hastalara da tedavi şansı veriyor. Bunun yanı sıra Cyberknife cihazıyla tedavi sırasında yüzde 100 gerçek zamanlı görüntü alınabiliyor ve bu görüntüler rehberliğinde radyasyon veriliyor. Özellikle beyin dışındaki organlar zaman zaman hareket edebiliyor. Bu da vücuda radyasyon verilmesi sırasında istenen doz dağılımını engelliyor. Cyberknife'da tümör içine / cilt yüzeyine yerleştirilen belirleyiciler ve Synchrony ismi verilen bir yazılım programı yardımıyla hareketli organlar tedavi sırasında cihaz tarafından sürekli izleniyor. Organ istenen pozisyona geldiğinde de ışın veriliyor. İzo-sentrik olmayan ve non-koplanar ışınlar ile tek ya da daha fazla bölünmelerle mükemmel doz homojenitesi ve dağılımları elde edilerek 1 mm gibi çok küçük sapma sınırlarında tedavi yapılabiliyor. Bunun sonucunda hastaya verilen dozda hata payı minimuma iniyor.

Ağrısız ve yan etkisiz
Robotik yönlendirme sistemi sayesinde normal dokuları milimetrenin altında bir hassasiyet ile ışından korumak mümkün olabiliyor. Yani cerrahi yöntem kadar kesin bir sınırla tümörü ortadan kaldırırken, ışınların normal dokulara zarar vermesini de engelliyor. Kansız, bıçaksız anestezisiz ve ağrısız ameliyat yapabilen robot olarak ameliyatın hiçbir yan etkisini ve riskini taşımıyor. Bu nedenle de radyocerrahi cihazı olarak biliniyor. Solunumla yer değiştiren organları izleme sistemi sayesinde vücudun pek çok bölgesinde bulunan kanserlerin ve bunların yayılımlarının tedavisinde en az ameliyat kadar etkili oluyor.
 

Klinik uygulamalarda CyberKnife

AVM (Arteriovenous Malformation)

Beyin ve omirilikte oluşan bir damar hastalığıdır. Her yıl için %3-4 kanama riski vardır. Ayrıca sara nöbeti, ağrı ve nörolojik defisit oluşturabilir. Embolizasyon veya cerrahi yöntem ile tedavi edilebilir. Ancak bu yöntemler riski yüksek invaziv girişimlerdir. Bu yüzden, etkisi diğer yöntemlere göre daha sonrada görülse de, radyocerrahi emniyetli bir tedavi yöntemidir.
Diğer radyocerrahi sistemlerde ışınlanacak hedefi belirlemek ve sabitlemek için kafa kemiğine metal frame takılması gerekmektedir. Bu takılan aparat yaklaşık 3-6 saat arası hastanın başında takılı kalmak zorundadır. Oysa CyberKnife ile yapılan tedavide ağrılı metal frame takılmayacağı için hastalar ağrı hissetmeyeceklerdir. Ayrıca omirilikte veya kafa tabanına yakın olan AVM'lerde diğer radyo cerrahi sistemlerle tedavi edilememektedir. CyberKnife ile ise vücudun herhangi bir noktasındaki lezyon kolaylıkla ve tam doğrulukla tedavi edilebilmektedir.

Beyin Tümörleri

Beyin dokusunun kendisinden gelişen tümörlerin büyük bölümünde Cyberknife tedavisi tek başına veya ameliyat sonrasında uygulanmaktadır.
Beynin iyi huylu tümörleinde, tümörü küçültüp yok ederek yada tümör büyümesini durdurarak etki eden Cyberknife, hastaların ameliyatsız tedavisini sağlamaktadır.
Beynin kötü huylu tümörlerinde de ameliyat öncesi veya sonrasında kullanılarak hastalara yardımcı olunmaktadır. Klasik radyoterapiden ve diğer radyocerrahi yöntemlerden farklı olarak kafaya metal çerçeve takılmaması ve 30 - 40 seans yerine çoğunluk tek veya 1 - 5 seans arasında tedavinin bitirilmesi en büyük avantajı oluşturmaktadır.

Beyin metastazları

Kanser hücreleri kan yolu ile başka organlara giderek o organlara yerleşir ve büyümesine ve yerleştiği dokuyu bozmasına devam eder. En çok yerleştiği organlardan biri de beyindir. %20-40 kanser hastasında beyin metastazı görülmektedir. Bunların %75 kadarı birden fazla odakta tutulmaktadır. Hastada sara nöbeti, başağrısı ve nörolojik defisit oluşturabilir.
Beyin metastazlarının tedavisinde cerrahi tedaviler, tüm beyin radyoterapisi bazı kemoterapötik ajanlar kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalar radyocerrahinin de cerrahi kadar etkin bir yöntem olduğunu göstermiştir. Bu yöntemle hastalar beyin cerrahisi gibi ağır bir yükten kurtulabilmektedirler. Ancak birçok radyocerrahi sistemlerde AVM'de olduğu gibi ışınlanacak hedefi belirlemek, tedaviyi planlayabilmek ve uygulamak için kafa kemiğine fikse edilen metal frame takılması gerekmektedir. Bu takılan aparat yaklaşık 3-6 saat arası hastanın başında takılı kalmak zorundadır. Oysa CyberKnife ile yapılan tedavide planlama ve uygulama için böyle bir ağrılı metal frame takılması gerekmeyeceğinden hastalar ağrı hissetmeyeceklerdir. Ayrıca diğer radyocerrahi yöntemlerle ancak tek fraksiyon radyoterapi yapılırken; CyberKnife ile birkaç fraksiyon (1-5) radyocerrahi yapılabilmektedir.
Ayrıca glial tümörlerde, akustik nörinomlarda, hemanjiobastomlarda ve trigeminal nevraljilerde benzer sebeplerden dolayı CyberKnife üstünlüğünü korumaktadır.

Karaciğer kanserleri

Karaciğerin primer kanseri (hepatoselüler ca ) ve karaciğerdeki safra yolları kanserinin (intrahepatik kolanjio ca.) öncelikli tedavisi cerrahidir. Cerrahi uygulanan; özellikle tümörü küçük olan hastalar uzun yaşayabilmektedirler. Ancak %30 hastada cerrahi uygulanabilmektedir. Diğer hasta grubu cerrahi şansını kullanamamakta ve birçok sistemik tedaviye rağmen yaşamları kısa olmaktadır. Aynı şekilde karaciğerin metastatik hastalıklarında da cerrahi yaklaşım çok daha az olmakta ve kemoterapi ile yeterince etkili olunamamaktadır. Klasik radyoterapi bu hasta gruplarında karaciğerin hareketli olması ve sağlam karaciğer dokusunun radyasyondan etkilenerek zarar görmesinden dolayı uygulanamamaktadır veya çok sınırlı olgulara çok sınırlı dozlar verilebilmektedir. Bu dozlar da tümör üzerine istenilen etkiyi gösterememektedir. Radyocerrahi sistemle sağlam dokular maksimum korunabilse bile teknik olarak kafatası dışında uygulanamamakta ve hareketli organlara planlama yapılamamaktadır. Oysa CyberKnife ile hareketli organların radyocerrahisi küçük bir müdahele ile mümkün olabilmektedir. Sağlam dokular maksimum korunurken tümör dokusuna diğer klasik yöntemlerle verilemeyen yüksek dozlarda çıkılabilmektedir. Böylece cerrahi yapılamayan primer veya metastatik karaciğer kanserlerine etkili dozlarda radyocerrahi yapılarak yaşamlarını uzatma şansı doğmaktadır.

Akciğer kanserleri

Akciğerin kendi dokusundan oluşan veya başka dokularda oluşup akciğere atlayan kanserler bu hayati organa verdikleri zarardan dolayı oldukça ölümcüldürler. Hastalarda öksürük, nefes darlığı, kanama, ağrı, ani kilo kayıbı genelde en çok görülen bulgulardır. Primer akciğer kanserinin tedavisinde cerrahi tedavi çok önemlidir. Erken evrelerde cerrahi tedavi ile hastalara uzun yaşamlar sağlanabilir. İleri evrelerde radyoterapi ve kemoterapi uygulanan tedavi yöntemleridir. Tüm bu tedavilere rağmen çoğu zaman hastalık kontrol edilemez ve tümör büyümeye devam edebilir. Bu durumda ikinci kez cerrahi ve/veya klasik yöntemlerle radyoterapi uygulanamaz. Uygulanabilse de istenilen dozlara çıkabilme şansı çok düşüktür. Bu yüzden etkili sonuç alınamamaktadır. Oysa CyberKnife ile sağlam dokular maksimum korunurken tümör dokusuna diğer klasik yöntemlerle verilemeyen yüksek dozlarda çıkılabilmektedir. Böylece cerrahi ve radyoterapi yapılamayan primer akciğer kanserlerine etkili dozlarda radyocerrahi yapılarak hastalığın kontrol edilebilmesi ve yaşamlarını uzatma şansı doğmaktadır.
Son yıllarda yapılan çalışmalar metastazların da tedavi edilmesi ile (cerrahi ve/veya radyoterapi ile) hastalara yaşadıkları sürece daha iyi yaşam sağlandığı ve hatta yaşamlarını uzatıldığına ait bulgular rapor edilmektedir. CyberKnife bu tip olgulara da cerrahinin yetersiz kaldığı durumlarda etkili bir tedavi olarak tercih edilebilmektedir. Bazen de ağır ameliyatlardan hastaları kurtarmaktadır.

Pankreas kanseri

Her yıl Amerika'da 30,000 kişi pankreas kanseri tanısı almakta ve yine 30,000 hasta pankreas kanserinden ölmektedirler. Buradan da anlaşılabileceği gibi pankreas kanserinden ölüm oranı oldukça yüksektir. Hastalık; sarılık, ağrı, zayıflama ve hazımsızlık gibi şikayetlere sebep olur. Cerrahi tedavi temel tedavidir. Ancak cerrahi erken evrelerde uygulanabilmektedir. Oysa sarılık dışındaki diğer bulgular hastalığa özel olmadığı için erken evrelerde yakalama şansı düşüktür. Cerrahi şansını yitiren hastalarda tek başına kemoterapi veya radyoterapi istenilen sonucu vermemektedir. Kemoterapi ile radyoterapinin beraber uygulanması ile daha iyi sonuçlar alınmasına rağmen istenilen düzey yakalanamamıştır. Radyoterapi ince bağırsak, karaciğer böbrek ve omurilik yüzünden istenilen yüksek dozlarda uygulanamamaktadır. CyberKnife klasik radyoterapinin erişemediği bu dozlara erişerek cerrahi uygulanan hastalara yakın bir sonuç elde etmek için fırsat olacaktır.

Prostat Kanserleri

Prostat kanserlerinde ki klasik radyoterapiyle elde edilebilen kesin tedavi sonuçlarını Cyberknife ile tek seansta elde etmek üzere yapılan çalışmalar son aşamaya ulaşmıştır. Prostat kanserlerinde Cyberknife uygulamasına yakın bir gelecekte tüm dünyayla birlikte ASM'de de başlanacaktır.

 
Cyberknife nedir?

• Cyberknife, her türlü kanserin radyoterapisinde kullanılan en son teknoloji ürünü. Robot kolu üzerine yerleştirilen 6 Mega voltluk Linac ile çalısan bir cihaz.
• Tümör çevresindeki normal dokuların radyasyonla karşılaşmasını minumuma indiren, radyo-cerrahinin en gelişmiş yöntemi.
• Cihazın her açıda dönebilen ve her pozisyonda durabilen robotik kolu yardımıyla odaklanmış ışınlar hastaya gönderiliyor.
• Vücuttaki herhangi bir bölge, robotik kol sayesinde rahatlıkla ışınlanabiliyor. Bu özellik, tedavisi diğer radyoterapi cihazlarıyla mümkün olmayan hastalara da tedavi şansı veriyor.
• Cyberknife ağrısız ve herhangi bir operasyon gerektirmeyen bir tedavi yaklaşımı olarak nitelendiriliyor. Vücut içerisindeki tümör ya da hastalıklı alanlar duyarlı bir biçimde hedefleniyor ve yüksek radyasyon dozları verilerek öldürülüyor.